Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / මිලින්‌දපඤ්‌හපාළි • Milindapañhapāḷi

    4. නිබ්‌බානවග්‌ගො

    4. Nibbānavaggo

    1. ඵස්‌සාදිවිනිබ්‌භුජනපඤ්‌හො

    1. Phassādivinibbhujanapañho

    1. රාජා ආහ ‘‘භන්‌තෙ නාගසෙන, සක්‌කා ඉමෙසං ධම්‌මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්‌භුජිත්‌වා විනිබ්‌භුජිත්‌වා නානාකරණං පඤ්‌ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්‌සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්‌ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්‌ඤාණං, අයං විතක්‌කො, අයං විචාරො’ති’’? ‘‘න සක්‌කා, මහාරාජ, ඉමෙසං ධම්‌මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්‌භුජිත්‌වා විනිබ්‌භුජිත්‌වා නානාකරණං පඤ්‌ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්‌සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්‌ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්‌ඤාණං, අයං විතක්‌කො, අයං විචාරො’’’ති.

    1. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, sakkā imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’ti’’? ‘‘Na sakkā, mahārāja, imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’’’ti.

    ‘‘ඔපම්‌මං කරොහී’’ති. ‘‘යථා, මහාරාජ, රඤ්‌ඤො සූදො අරසං වා රසං වා 1 කරෙය්‍ය, සො තත්‌ථ දධිම්‌පි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, ලොණම්‌පි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, සිඞ්‌ගිවෙරම්‌පි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, ජීරකම්‌පි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, මරිචම්‌පි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, අඤ්‌ඤානිපි පකාරානි පක්‌ඛිපෙය්‍ය, තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය, ‘දධිස්‌ස මෙ රසං ආහර, ලොණස්‌ස මෙ රසං ආහර, සිඞ්‌ගිවෙරස්‌ස මෙ රසං ආහර, ජීරකස්‌ස මෙ රසං ආහර, මරිචස්‌ස මෙ රසං ආහර, සබ්‌බෙසං මෙ පක්‌ඛිත්‌තානං රසං ආහරා’ති. සක්‌කා නු ඛො, මහාරාජ, තෙසං රසානං එකතොභාවගතානං විනිබ්‌භුජිත්‌වා විනිබ්‌භුජිත්‌වා රසං ආහරිතුං අම්‌බිලත්‌තං වා ලවණත්‌තං වා තිත්‌තකත්‌තං වා කටුකත්‌තං වා කසායත්‌තං වා මධුරත්‌තං වා’’ති? ‘‘න හි, භන්‌තෙ, සක්‌කා තෙසං රසානං එකතොභාවගතානං විනිබ්‌භුජිත්‌වා විනිබ්‌භුජිත්‌වා රසං ආහරිතුං අම්‌බිලත්‌තං වා ලවණත්‌තං වා තිත්‌තකත්‌තං වා කටුකත්‌තං වා කසායත්‌තං වා මධුරත්‌තං වා, අපි ච ඛො පන සකෙන සකෙන ලක්‌ඛණෙන උපට්‌ඨහන්‌තී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, මහාරාජ, න සක්‌කා ඉමෙසං ධම්‌මානං එකතොභාවගතානං විනිබ්‌භුජිත්‌වා විනිබ්‌භුජිත්‌වා නානාකරණං පඤ්‌ඤාපෙතුං ‘අයං ඵස්‌සො, අයං වෙදනා, අයං සඤ්‌ඤා, අයං චෙතනා, ඉදං විඤ්‌ඤාණං, අයං විතක්‌කො, අයං විචාරො’ති, අපි ච ඛො පන සකෙන සකෙන ලක්‌ඛණෙන උපට්‌ඨහන්‌තී’’ති.

    ‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, rañño sūdo arasaṃ vā rasaṃ vā 2 kareyya, so tattha dadhimpi pakkhipeyya, loṇampi pakkhipeyya, siṅgiverampi pakkhipeyya, jīrakampi pakkhipeyya, maricampi pakkhipeyya, aññānipi pakārāni pakkhipeyya, tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya, ‘dadhissa me rasaṃ āhara, loṇassa me rasaṃ āhara, siṅgiverassa me rasaṃ āhara, jīrakassa me rasaṃ āhara, maricassa me rasaṃ āhara, sabbesaṃ me pakkhittānaṃ rasaṃ āharā’ti. Sakkā nu kho, mahārāja, tesaṃ rasānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā rasaṃ āharituṃ ambilattaṃ vā lavaṇattaṃ vā tittakattaṃ vā kaṭukattaṃ vā kasāyattaṃ vā madhurattaṃ vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante, sakkā tesaṃ rasānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā rasaṃ āharituṃ ambilattaṃ vā lavaṇattaṃ vā tittakattaṃ vā kaṭukattaṃ vā kasāyattaṃ vā madhurattaṃ vā, api ca kho pana sakena sakena lakkhaṇena upaṭṭhahantī’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, na sakkā imesaṃ dhammānaṃ ekatobhāvagatānaṃ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṃ paññāpetuṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ viññāṇaṃ, ayaṃ vitakko, ayaṃ vicāro’ti, api ca kho pana sakena sakena lakkhaṇena upaṭṭhahantī’’ti.

    ‘‘කල්‌ලොසි , භන්‌තෙ නාගසෙනා’’ති.

    ‘‘Kallosi , bhante nāgasenā’’ti.

    ඵස්‌සාදිවිනිබ්‌භුජනපඤ්‌හො පඨමො.

    Phassādivinibbhujanapañho paṭhamo.







    Footnotes:
    1. යූසං වා රසං වා (සී. ස්‍යා. පී.)
    2. yūsaṃ vā rasaṃ vā (sī. syā. pī.)

    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact