Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / မဇ္ဈိမနိကာယ • Majjhimanikāya

    ၇. စူဠတဏ္ဟာသင္ခယသုတ္တံ

    7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttaṃ

    ၃၉၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝာ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂာရမာတုပာသာဒေ။ အထ ခော သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိ; ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခော သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝောစ – ‘‘ကိတ္တာဝတာ နု ခော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာန’’န္တိ?

    390. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho sakko devānamindo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho sakko devānamindo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti?

    ‘‘ဣဓ, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ ဧဝဉ္စေတံ, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ; သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ; သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒနံ ဝေဒေတိ – သုခံ ဝာ ဒုက္ခံ ဝာ အဒုက္ခမသုခံ ဝာ, သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ။ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော န ကိဉ္စိ လောကေ ဥပာဒိယတိ။ အနုပာဒိယံ န ပရိတသ္သတိ, အပရိတသ္သံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ – ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗ္ရဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ။ ဧတ္တာဝတာ ခော, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာန’’န္တိ။

    ‘‘Idha, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evañcetaṃ, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti; sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti; sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti – sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, so tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati. Anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti.

    အထ ခော သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတ္ဝာ အနုမောဒိတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ပဒက္ခိဏံ ကတ္ဝာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ။

    Atha kho sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.

    ၃၉၁. တေန ခော ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ နိသိန္နော ဟောတိ။ အထ ခော အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသ္သ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိံ နု ခော သော ယက္ခော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိသမေစ္စ အနုမောဒိ ဥဒာဟု နော; ယံနူနာဟံ တံ ယက္ခံ ဇာနေယ္ယံ – ယဒိ ဝာ သော ယက္ခော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိသမေစ္စ အနုမောဒိ ယဒိ ဝာ နော’’တိ? အထ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော – သေယ္ယထာပိ နာမ ဗလဝာ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝာ ဗာဟံ ပသာရေယ္ယ, ပသာရိတံ ဝာ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယ္ယ, ဧဝမေဝ – ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂာရမာတုပာသာဒေ အန္တရဟိတော ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု ပာတုရဟောသိ။ တေန ခော ပန သမယေန သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော ဧကပုဏ္ဍရီကေ ဥယ္ယာနေ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ တူရိယသတေဟိ 1 သမပ္ပိတော သမင္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ။ အဒ္ဒသာ ခော သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ။ ဒိသ္ဝာန တာနိ ဒိဗ္ဗာနိ ပဉ္စ တူရိယသတာနိ ပဋိပ္ပဏာမေတ္ဝာ ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင္ကမိ; ဥပသင္ကမိတ္ဝာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝောစ – ‘‘ဧဟိ ခော, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, သ္ဝာဂတံ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန! စိရသ္သံ ခော, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဣမံ ပရိယာယံ အကာသိ ယဒိဒံ ဣဓာဂမနာယ။ နိသီဒ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဣဒမာသနံ ပညတ္တ’’န္တိ။ နိသီဒိ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပညတ္တေ အာသနေ။ သက္ကောပိ ခော ဒေဝာနမိန္ဒော အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတ္ဝာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခော သက္ကံ ဒေဝာနမိန္ဒံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဧတဒဝောစ – ‘‘ယထာ ကထံ ပန ခော, ကောသိယ, ဘဂဝာ သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တိံ အဘာသိ? သာဓု မယမ္ပိ ဧတိသ္သာ ကထာယ ဘာဂိနော အသ္သာမ သဝနာယာ’’တိ။

    391. Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘kiṃ nu kho so yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhisamecca anumodi udāhu no; yaṃnūnāhaṃ taṃ yakkhaṃ jāneyyaṃ – yadi vā so yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhisamecca anumodi yadi vā no’’ti? Atha kho āyasmā mahāmoggallāno – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evameva – pubbārāme migāramātupāsāde antarahito devesu tāvatiṃsesu pāturahosi. Tena kho pana samayena sakko devānamindo ekapuṇḍarīke uyyāne dibbehi pañcahi tūriyasatehi 2 samappito samaṅgībhūto paricāreti. Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna tāni dibbāni pañca tūriyasatāni paṭippaṇāmetvā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘ehi kho, mārisa moggallāna, svāgataṃ, mārisa moggallāna! Cirassaṃ kho, mārisa moggallāna, imaṃ pariyāyaṃ akāsi yadidaṃ idhāgamanāya. Nisīda, mārisa moggallāna, idamāsanaṃ paññatta’’nti. Nisīdi kho āyasmā mahāmoggallāno paññatte āsane. Sakkopi kho devānamindo aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sakkaṃ devānamindaṃ āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – ‘‘yathā kathaṃ pana kho, kosiya, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsi? Sādhu mayampi etissā kathāya bhāgino assāma savanāyā’’ti.

    ၃၉၂. ‘‘မယံ ခော, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဗဟုကိစ္စာ ဗဟုကရဏီယာ – အပ္ပေဝ သကေန ကရဏီယေန, အပိ စ ဒေဝာနံယေဝ တာဝတိံသာနံ ကရဏီယေန။ အပိ စ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, သုသ္သုတံယေဝ ဟောတိ သုဂ္ဂဟိတံ သုမနသိကတံ သူပဓာရိတံ, ယံ နော ခိပ္ပမေဝ အန္တရဓာယတိ။ ဘူတပုဗ္ဗံ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဒေဝာသုရသင္ဂာမော သမုပဗ္ယူဠ္ဟော 3 အဟောသိ။ တသ္မိံ ခော ပန, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, သင္ဂာမေ ဒေဝာ ဇိနိံသု, အသုရာ ပရာဇိနိံသု။ သော ခော အဟံ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, တံ သင္ဂာမံ အဘိဝိဇိနိတ္ဝာ ဝိဇိတသင္ဂာမော တတော ပဋိနိဝတ္တိတ္ဝာ ဝေဇယန္တံ နာမ ပာသာဒံ မာပေသိံ။ ဝေဇယန္တသ္သ ခော, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ပာသာဒသ္သ ဧကသတံ နိယ္ယူဟံ။ ဧကေကသ္မိံ နိယ္ယူဟေ သတ္တ သတ္တ ကူဋာဂာရသတာနိ။ ဧကမေကသ္မိံ ကူဋာဂာရေ သတ္တ သတ္တ အစ္ဆရာယော ။ ဧကမေကိသ္သာ အစ္ဆရာယ သတ္တ သတ္တ ပရိစာရိကာယော။ ဣစ္ဆေယ္ယာသိ နော တ္ဝံ , မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဝေဇယန္တသ္သ ပာသာဒသ္သ ရာမဏေယ္ယကံ ဒဋ္ဌု’’န္တိ? အဓိဝာသေသိ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တုဏ္ဟီဘာဝေန။

    392. ‘‘Mayaṃ kho, mārisa moggallāna, bahukiccā bahukaraṇīyā – appeva sakena karaṇīyena, api ca devānaṃyeva tāvatiṃsānaṃ karaṇīyena. Api ca, mārisa moggallāna, sussutaṃyeva hoti suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ, yaṃ no khippameva antaradhāyati. Bhūtapubbaṃ, mārisa moggallāna, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho 4 ahosi. Tasmiṃ kho pana, mārisa moggallāna, saṅgāme devā jiniṃsu, asurā parājiniṃsu. So kho ahaṃ, mārisa moggallāna, taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tato paṭinivattitvā vejayantaṃ nāma pāsādaṃ māpesiṃ. Vejayantassa kho, mārisa moggallāna, pāsādassa ekasataṃ niyyūhaṃ. Ekekasmiṃ niyyūhe satta satta kūṭāgārasatāni. Ekamekasmiṃ kūṭāgāre satta satta accharāyo . Ekamekissā accharāya satta satta paricārikāyo. Iccheyyāsi no tvaṃ , mārisa moggallāna, vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyakaṃ daṭṭhu’’nti? Adhivāsesi kho āyasmā mahāmoggallāno tuṇhībhāvena.

    ၃၉၃. အထ ခော သက္ကော စ ဒေဝာနမိန္ဒော ဝေသ္သဝဏော စ မဟာရာဇာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ပုရက္ခတ္ဝာ ယေန ဝေဇယန္တော ပာသာဒော တေနုပသင္ကမိံသု။ အဒ္ဒသံသု ခော သက္ကသ္သ ဒေဝာနမိန္ဒသ္သ ပရိစာရိကာယော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ; ဒိသ္ဝာ ဩတ္တပ္ပမာနာ ဟိရီယမာနာ သကံ သကံ ဩဝရကံ ပဝိသိံသု။ သေယ္ယထာပိ နာမ သုဏိသာ သသုရံ ဒိသ္ဝာ ဩတ္တပ္ပတိ ဟိရီယတိ, ဧဝမေဝ သက္ကသ္သ ဒေဝာနမိန္ဒသ္သ ပရိစာရိကာယော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဒိသ္ဝာ ဩတ္တပ္ပမာနာ ဟိရီယမာနာ သကံ သကံ ဩဝရကံ ပဝိသိံသု။ အထ ခော သက္ကော စ ဒေဝာနမိန္ဒော ဝေသ္သဝဏော စ မဟာရာဇာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဝေဇယန္တေ ပာသာဒေ အနုစင္ကမာပေန္တိ အနုဝိစရာပေန္တိ – ‘‘ဣဒမ္ပိ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ပသ္သ ဝေဇယန္တသ္သ ပာသာဒသ္သ ရာမဏေယ္ယကံ; ဣဒမ္ပိ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ပသ္သ ဝေဇယန္တသ္သ ပာသာဒသ္သ ရာမဏေယ္ယက’’န္တိ။ ‘‘သောဘတိ ဣဒံ အာယသ္မတော ကောသိယသ္သ, ယထာ တံ ပုဗ္ဗေ ကတပုညသ္သ။ မနုသ္သာပိ ကိဉ္စိဒေဝ ရာမဏေယ္ယကံ ဒိသ္ဝာ 5 ဧဝမာဟံသု – ‘သောဘတိ ဝတ ဘော ယထာ ဒေဝာနံ တာဝတိံသာန’န္တိ။ တယိဒံ အာယသ္မတော ကောသိယသ္သ သောဘတိ, ယထာ တံ ပုဗ္ဗေ ကတပုညသ္သာ’’တိ။ အထ ခော အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနသ္သ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အတိဗာဠ္ဟံ ခော အယံ ယက္ခော ပမတ္တော ဝိဟရတိ။ ယံနူနာဟံ ဣမံ ယက္ခံ သံဝေဇေယ္ယ’’န္တိ။ အထ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တထာရူပံ ဣဒ္ဓာဘိသင္ခာရံ အဘိသင္ခာသိ 6 ယထာ ဝေဇယန္တံ ပာသာဒံ ပာဒင္ဂုဋ္ဌကေန သင္ကမ္ပေသိ သမ္ပကမ္ပေသိ သမ္ပဝေဓေသိ ။ အထ ခော သက္ကော စ ဒေဝာနမိန္ဒော, ဝေသ္သဝဏော စ မဟာရာဇာ, ဒေဝာ စ တာဝတိံသာ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတစိတ္တဇာတာ အဟေသုံ – ‘‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော, သမဏသ္သ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ, ယတ္ရ ဟိ နာမ ဒိဗ္ဗဘဝနံ ပာဒင္ဂုဋ္ဌကေန သင္ကမ္ပေသ္သတိ သမ္ပကမ္ပေသ္သတိ သမ္ပဝေဓေသ္သတီ’’တိ! အထ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော သက္ကံ ဒေဝာနမိန္ဒံ သံဝိဂ္ဂံ လောမဟဋ္ဌဇာတံ ဝိဒိတ္ဝာ သက္ကံ ဒေဝာနမိန္ဒံ ဧတဒဝောစ – ‘‘ယထာ ကထံ ပန ခော, ကောသိယ, ဘဂဝာ သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တိံ အဘာသိ? သာဓု မယမ္ပိ ဧတိသ္သာ ကထာယ ဘာဂိနော အသ္သာမ သဝနာယာ’’တိ။

    393. Atha kho sakko ca devānamindo vessavaṇo ca mahārājā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ purakkhatvā yena vejayanto pāsādo tenupasaṅkamiṃsu. Addasaṃsu kho sakkassa devānamindassa paricārikāyo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvā ottappamānā hirīyamānā sakaṃ sakaṃ ovarakaṃ pavisiṃsu. Seyyathāpi nāma suṇisā sasuraṃ disvā ottappati hirīyati, evameva sakkassa devānamindassa paricārikāyo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ disvā ottappamānā hirīyamānā sakaṃ sakaṃ ovarakaṃ pavisiṃsu. Atha kho sakko ca devānamindo vessavaṇo ca mahārājā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ vejayante pāsāde anucaṅkamāpenti anuvicarāpenti – ‘‘idampi, mārisa moggallāna, passa vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyakaṃ; idampi, mārisa moggallāna, passa vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyaka’’nti. ‘‘Sobhati idaṃ āyasmato kosiyassa, yathā taṃ pubbe katapuññassa. Manussāpi kiñcideva rāmaṇeyyakaṃ disvā 7 evamāhaṃsu – ‘sobhati vata bho yathā devānaṃ tāvatiṃsāna’nti. Tayidaṃ āyasmato kosiyassa sobhati, yathā taṃ pubbe katapuññassā’’ti. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘atibāḷhaṃ kho ayaṃ yakkho pamatto viharati. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ yakkhaṃ saṃvejeyya’’nti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi 8 yathā vejayantaṃ pāsādaṃ pādaṅguṭṭhakena saṅkampesi sampakampesi sampavedhesi . Atha kho sakko ca devānamindo, vessavaṇo ca mahārājā, devā ca tāvatiṃsā acchariyabbhutacittajātā ahesuṃ – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma dibbabhavanaṃ pādaṅguṭṭhakena saṅkampessati sampakampessati sampavedhessatī’’ti! Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sakkaṃ devānamindaṃ saṃviggaṃ lomahaṭṭhajātaṃ viditvā sakkaṃ devānamindaṃ etadavoca – ‘‘yathā kathaṃ pana kho, kosiya, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsi? Sādhu mayampi etissā kathāya bhāgino assāma savanāyā’’ti.

    ၃၉၄. ‘‘ဣဓာဟံ , မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိံ; ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိံ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခော အဟံ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝောစံ – ‘ကိတ္တာဝတာ နု ခော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာန’’’န္တိ?

    394. ‘‘Idhāhaṃ , mārisa moggallāna, yena bhagavā tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsiṃ. Ekamantaṃ ṭhito kho ahaṃ, mārisa moggallāna, bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’’nti?

    ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဘဂဝာ မံ ဧတဒဝောစ – ‘ဣဓ, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ – သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ ဧဝံ စေတံ ဒေဝာနမိန္ဒ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ, သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ, သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒနံ ဝေဒေတိ သုခံ ဝာ ဒုက္ခံ ဝာ အဒုက္ခမသုခံ ဝာ။ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ။ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော န ကိဉ္စိ လောကေ ဥပာဒိယတိ, အနုပာဒိယံ န ပရိတသ္သတိ, အပရိတသ္သံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ – ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗ္ရဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ။ ဧတ္တာဝတာ ခော, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာနန္တိ။ ဧဝံ ခော မေ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, ဘဂဝာ သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တိံ အဘာသီ’’တိ။

    ‘‘Evaṃ vutte, mārisa moggallāna, bhagavā maṃ etadavoca – ‘idha, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evaṃ cetaṃ devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti, sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānanti. Evaṃ kho me, mārisa moggallāna, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsī’’ti.

    အထ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော သက္ကသ္သ ဒေဝာနမိန္ဒသ္သ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတ္ဝာ အနုမောဒိတ္ဝာ – သေယ္ယထာပိ နာမ ဗလဝာ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝာ ဗာဟံ ပသာရေယ္ယ, ပသာရိတံ ဝာ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယ္ယ ဧဝမေဝ – ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု အန္တရဟိတော ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂာရမာတုပာသာဒေ ပာတုရဟောသိ။ အထ ခော သက္ကသ္သ ဒေဝာနမိန္ဒသ္သ ပရိစာရိကာယော အစိရပက္ကန္တေ အာယသ္မန္တေ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနေ သက္ကံ ဒေဝာနမိန္ဒံ ဧတဒဝောစုံ – ‘‘ဧသော နု တေ, မာရိသ, သော ဘဂဝာ သတ္ထာ’’တိ? ‘‘န ခော မေ, မာရိသ, သော ဘဂဝာ သတ္ထာ။ သဗ္ရဟ္မစာရီ မေ ဧသော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော’’တိ။ ‘‘လာဘာ တေ, မာရိသ, (သုလဒ္ဓံ တေ, မာရိသ) 9 ယသ္သ တေ သဗ္ရဟ္မစာရီ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကော ဧဝံမဟာနုဘာဝော! အဟော နူန တေ သော ဘဂဝာ သတ္ထာ’’တိ။

    Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sakkassa devānamindassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva – devesu tāvatiṃsesu antarahito pubbārāme migāramātupāsāde pāturahosi. Atha kho sakkassa devānamindassa paricārikāyo acirapakkante āyasmante mahāmoggallāne sakkaṃ devānamindaṃ etadavocuṃ – ‘‘eso nu te, mārisa, so bhagavā satthā’’ti? ‘‘Na kho me, mārisa, so bhagavā satthā. Sabrahmacārī me eso āyasmā mahāmoggallāno’’ti. ‘‘Lābhā te, mārisa, (suladdhaṃ te, mārisa) 10 yassa te sabrahmacārī evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo! Aho nūna te so bhagavā satthā’’ti.

    ၃၉၅. အထ ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ယေန ဘဂဝာ တေနုပသင္ကမိ; ဥပသင္ကမိတ္ဝာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ။ ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝောစ – ‘‘အဘိဇာနာတိ နော, ဘန္တေ, ဘဂဝာ အဟု 11 ဉာတညတရသ္သ မဟေသက္ခသ္သ ယက္ခသ္သ သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တိံ ဘာသိတာ’’တိ 12? ‘‘အဘိဇာနာမဟံ, မောဂ္ဂလ္လာန, ဣဓ သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော ယေနာဟံ တေနုပသင္ကမိ; ဥပသင္ကမိတ္ဝာ မံ အဘိဝာဒေတ္ဝာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ။ ဧကမန္တံ ဌိတော ခော, မောဂ္ဂလ္လာန, သက္ကော ဒေဝာနမိန္ဒော မံ ဧတဒဝောစ – ‘ကိတ္တာဝတာ နု ခော, ဘန္တေ , ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာန’’န္တိ။

    395. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhijānāti no, bhante, bhagavā ahu 13 ñātaññatarassa mahesakkhassa yakkhassa saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ bhāsitā’’ti 14? ‘‘Abhijānāmahaṃ, moggallāna, idha sakko devānamindo yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, moggallāna, sakko devānamindo maṃ etadavoca – ‘kittāvatā nu kho, bhante , bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti.

    ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, မောဂ္ဂလ္လာန, သက္ကံ ဒေဝာနမိန္ဒံ ဧတဒဝောစံ ‘‘ဣဓ ဒေဝာနမိန္ဒ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ ဧဝံ စေတံ ဒေဝာနမိန္ဒ ဘိက္ခုနော သုတံ ဟောတိ ‘သဗ္ဗေ ဓမ္မာ နာလံ အဘိနိဝေသာယာ’တိ။ သော သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိဇာနာတိ, သဗ္ဗံ ဓမ္မံ အဘိညာယ သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိဇာနာတိ , သဗ္ဗံ ဓမ္မံ ပရိညာယ ယံ ကိဉ္စိ ဝေဒနံ ဝေဒေတိ သုခံ ဝာ ဒုက္ခံ ဝာ အဒုက္ခမသုခံ ဝာ။ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရတိ။ သော တာသု ဝေဒနာသု အနိစ္စာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ဝိရာဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, နိရောဓာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော, ပဋိနိသ္သဂ္ဂာနုပသ္သီ ဝိဟရန္တော န ကိဉ္စိ လောကေ ဥပာဒိယတိ, အနုပာဒိယံ န ပရိတသ္သတိ, အပရိတသ္သံ ပစ္စတ္တညေဝ ပရိနိဗ္ဗာယတိ – ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗ္ရဟ္မစရိယံ , ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ။ ဧတ္တာဝတာ ခော, ဒေဝာနမိန္ဒ, ဘိက္ခု သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တော ဟောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ အစ္စန္တဗ္ရဟ္မစာရီ အစ္စန္တပရိယောသာနော သေဋ္ဌော ဒေဝမနုသ္သာနန္တိ။ ဧဝံ ခော အဟံ, မောဂ္ဂလ္လာန, အဘိဇာနာမိ သက္ကသ္သ ဒေဝာနမိန္ဒသ္သ သံခိတ္တေန တဏ္ဟာသင္ခယဝိမုတ္တိံ ဘာသိတာ’’တိ။

    Evaṃ vutte ahaṃ, moggallāna, sakkaṃ devānamindaṃ etadavocaṃ ‘‘idha devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evaṃ cetaṃ devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti , sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānanti. Evaṃ kho ahaṃ, moggallāna, abhijānāmi sakkassa devānamindassa saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ bhāsitā’’ti.

    ဣဒမဝောစ ဘဂဝာ။ အတ္တမနော အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ။

    Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā mahāmoggallāno bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

    စူဠတဏ္ဟာသင္ခယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ။

    Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.







    Footnotes:
    1. တုရိယသတေဟိ (သီ. သ္ယာ. ကံ. ပီ.)
    2. turiyasatehi (sī. syā. kaṃ. pī.)
    3. သမူပဗ္ယုဠ္ဟော (သ္ယာ. ကံ.), သမူပဗ္ဗူဠ္ဟော (သီ.)
    4. samūpabyuḷho (syā. kaṃ.), samūpabbūḷho (sī.)
    5. ဒိဋ္ဌာ (သီ. ပီ. က.)
    6. အဘိသင္ခာရေသိ (က.), အဘိသင္ခာရေတိ (သ္ယာ. ကံ.)
    7. diṭṭhā (sī. pī. ka.)
    8. abhisaṅkhāresi (ka.), abhisaṅkhāreti (syā. kaṃ.)
    9. ( ) နတ္ထိ (သီ. ပီ.)
    10. ( ) natthi (sī. pī.)
    11. အဟုနညေဝ (သီ. သ္ယာ. ကံ.)
    12. အဘာသိတ္ထာတိ (က.)
    13. ahunaññeva (sī. syā. kaṃ.)
    14. abhāsitthāti (ka.)



    Related texts:



    အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / မဇ္ဈိမနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ၇. စူဠတဏ္ဟာသင္ခယသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā

    ဋီကာ • Tīkā / သုတ္တပိဋက (ဋီကာ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / မဇ္ဈိမနိကာယ (ဋီကာ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ၇. စူဠတဏ္ဟာသင္ခယသုတ္တဝဏ္ဏနာ • 7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttavaṇṇanā


    © 1991-2023 The Titi Tudorancea Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
    Contact